قدرت کلمات
نقش زبان در برقراری ارتباط، ایجاد تمایز و آگاهی‌بخشی به انسان
حدود یک سال پیش، دوستم پیشنهاد داد در کلاس رقص پای بزرگ‌سالان در سالن اجتماعات شهر شرکت کنم. البته این پیشنهاد خیلی هم تصادفی نبود. حدود دو دهه از دوران جوانی را عاشقانه در کلاس‌ها و روی صحنه رقصیدم. حال که بعد از 20 سال وقفه، بار دیگر بند کفش‌های رقصم را می‌بستم، احساس سبکی خاصی میکردم.
خیلی سریع مهارت‌ها و حرکات گذشته‌ام را به خاطر آوردم. به‌شدت غافلگیرکننده بود. باوجود وقفۀ طولانی، زبان و واژگان رایج در تمرینات رقص پا به من انرژی دادند: تریپل تایم استپ، ریف واک، کرمپ رول، بک اِسِنس. معلم این عبارات را می‌گفت و پاهای من به حرکت درمی‌آمدند.
کتاب «قدرت زبان» نوشتۀ ویوریکا ماریان، محقق زبان‌شناس، درک من از این قدرت را افزایش داد. در سالیان جوانی به زبان رقص پا مسلط شده بودم. این رقص همچون کد ارتباطی، ذهن مرا تغییر داد و آن را به‌سوی دانش و تجربیات جدید گشود. مدت‌ها از آن زبان استفاده نکرده بودم و اکنون بار دیگر آن ناحیه از مغز را فعال میکردم.
«قدرت زبان»، ویوریکا ماریان، داتن، 2023
ماریان قدرت چندزبانه‌ها ازجمله خودم و نمونه‌های متداول‌تر نظیر افراد مسلط به انگلیسی، کره‌ای و زبان جاوا اسکریپت را بررسی می‌کند. به گفتۀ ماریان اکثر افراد دنیا به بیش از یک زبان صحبت می‌کنند، اما تا امروز اغلب تحقیقات روی جوامع تک‌زبانه بوده است؛ بنابراین هنوز در آغاز مسیر آشنایی با قدرت ذهن چندزبانه هستیم.
در صورت تسلط به چند زبان می‌دانید معنا ذاتی نیست بلکه تخصیص داده می‌شود. اطلاعات را به شیوۀ متفاوتی استخراج و تفسیر می‌کنید و درک بیشتری از تأثیر واژهها بر احساس خودتان دارید. تمام این‌ها به سود انسان هستند. چندزبانه‌ها تفکر انتقادی و سایر مهارت‌های مهم را سریع‌تر پرورش می‌دهند، همان اتفاقی که برای بچه‌ها می‌افتد. وظایف اجرایی نظیر پیروی از شیوه‌نامه‌های چندمرحله‌ای را بهتر انجام می‌دهند و با وجود عوامل گمراه‌کننده، تمرکز بهتری روی وظایف دارند. راحت‌تر رابطه برقرار می‌کنند و به‌طورکلی آسان‌گیر و پذیراتر از همتایان تک‌زبانی خود هستند. ماریان خاطرنشان می‌کند: «وقتی کاربرد و زیبایی سایر زبان‌ها و جهان‌بینی‌ها را از نزدیک درک کنید، تحجرتان کمتر می‌شود و با دید مثبت‌تری به اشیاء یا افراد متفاوت از خودتان می‌‌نگرید.»
تمجید از تفاوت‌‌های زبانی در کتاب «هزاران زبان» ادامه می‌یابد. به گفتۀ کیلب اورت، مؤلف کتاب و محقق زبان‌شناسی، امروزه بیش از هفت‌هزار زبان وجود دارد؛ اگرچه از مردم عادی بپرسید، اکثرشان به‌زحمت چند ده زبان را نام می‌برند. پیش‌تر دانشگاهی‌ها روی وجوه اشتراک زبان‌ها تحقیق می‌کردند و عمدۀ تمرکزشان بر زبان‌های مورد استفاده در جوامع WEIRD (غربی، تحصیل‌کرده، صنعتی، ثروتمند و دموکراتیک) بود. اما به ادعای اورت این رویه در حال تغییر است. تحقیقات اخیر به تفاوت زبان‌ها و تأثیر این تمایزها بر طرز فکر و رفتار انسان‌ها می‌پردازند.
«هزاران زبان»، کیلب اورت، انتشارات دانشگاه هاروارد، در دست چاپ
این کتاب با تلفیق تحقیقات مؤلف و سایر محققان، دادههایی از زبان‌های مورد استفاده در جوامع غیر WEIRD می‌آورد و آگاهی ما از تأثیر شناختی واژگان را گسترش می‌دهد؛ ازجمله تأثیری که بر نحوۀ پردازش ما از مفاهیم زمان، مکان، رنگ و نسبت خویشاوندی دارند. برای نمونه در زبان بومی کاریتیانا، رایج در شمال غربی برزیل، ضمایر و عبارات مورد استفاده نه بر اساس جنسیت طرف مقابل، بلکه با توجه به جنسیت گوینده انتخاب می‌شوند. به‌این‌ترتیب بر خلاف زبان انگلیسی، تناسب و تعامل دوسویۀ خاصی در زبان کاریتیانا رواج دارد.
حدود یک سال پیش، دوستم پیشنهاد داد در کلاس رقص پای بزرگ‌سالان در سالن اجتماعات شهر شرکت کنم. البته این پیشنهاد خیلی هم تصادفی نبود. حدود دو دهه از دوران جوانی را عاشقانه در کلاس‌ها و روی صحنه رقصیدم. حال که بعد از 20 سال وقفه، بار دیگر بند کفش‌های رقصم را می‌بستم، احساس سبکی خاصی میکردم.
خیلی سریع مهارت‌ها و حرکات گذشته‌ام را به خاطر آوردم. به‌شدت غافلگیرکننده بود. باوجود وقفۀ طولانی، زبان و واژگان رایج در تمرینات رقص پا به من انرژی دادند: تریپل تایم استپ، ریف واک، کرمپ رول، بک اِسِنس. معلم این عبارات را می‌گفت و پاهای من به حرکت درمی‌آمدند.
کتاب «قدرت زبان» نوشتۀ ویوریکا ماریان، محقق زبان‌شناس، درک من از این قدرت را افزایش داد. در سالیان جوانی به زبان رقص پا مسلط شده بودم. این رقص همچون کد ارتباطی، ذهن مرا تغییر داد و آن را به‌سوی دانش و تجربیات جدید گشود. مدت‌ها از آن زبان استفاده نکرده بودم و اکنون بار دیگر آن ناحیه از مغز را فعال میکردم.
«قدرت زبان»، ویوریکا ماریان، داتن، 2023ماریان قدرت چندزبانه‌ها ازجمله خودم و نمونه‌های متداول‌تر نظیر افراد مسلط به انگلیسی، کره‌ای و زبان جاوا اسکریپت را بررسی می‌کند. به گفتۀ ماریان اکثر افراد دنیا به بیش از یک زبان صحبت می‌کنند، اما تا امروز اغلب تحقیقات روی جوامع تک‌زبانه بوده است؛ بنابراین هنوز در آغاز مسیر آشنایی با قدرت ذهن چندزبانه هستیم.
در صورت تسلط به چند زبان می‌دانید معنا ذاتی نیست بلکه تخصیص داده می‌شود. اطلاعات را به شیوۀ متفاوتی استخراج و تفسیر می‌کنید و درک بیشتری از تأثیر واژهها بر احساس خودتان دارید. تمام این‌ها به سود انسان هستند. چندزبانه‌ها تفکر انتقادی و سایر مهارت‌های مهم را سریع‌تر پرورش می‌دهند، همان اتفاقی که برای بچه‌ها می‌افتد. وظایف اجرایی نظیر پیروی از شیوه‌نامه‌های چندمرحله‌ای را بهتر انجام می‌دهند و با وجود عوامل گمراه‌کننده، تمرکز بهتری روی وظایف دارند. راحت‌تر رابطه برقرار می‌کنند و به‌طورکلی آسان‌گیر و پذیراتر از همتایان تک‌زبانی خود هستند. ماریان خاطرنشان می‌کند: «وقتی کاربرد و زیبایی سایر زبان‌ها و جهان‌بینی‌ها را از نزدیک درک کنید، تحجرتان کمتر می‌شود و با دید مثبت‌تری به اشیاء یا افراد متفاوت از خودتان می‌‌نگرید.»
تمجید از تفاوت‌‌های زبانی در کتاب «هزاران زبان» ادامه می‌یابد. به گفتۀ کیلب اورت، مؤلف کتاب و محقق زبان‌شناسی، امروزه بیش از هفت‌هزار زبان وجود دارد؛ اگرچه از مردم عادی بپرسید، اکثرشان به‌زحمت چند ده زبان را نام می‌برند. پیش‌تر دانشگاهی‌ها روی وجوه اشتراک زبان‌ها تحقیق می‌کردند و عمدۀ تمرکزشان بر زبان‌های مورد استفاده در جوامع WEIRD (غربی، تحصیل‌کرده، صنعتی، ثروتمند و دموکراتیک) بود. اما به ادعای اورت این رویه در حال تغییر است. تحقیقات اخیر به تفاوت زبان‌ها و تأثیر این تمایزها بر طرز فکر و رفتار انسان‌ها می‌پردازند.
«هزاران زبان»، کیلب اورت، انتشارات دانشگاه هاروارد، در دست چاپاین کتاب با تلفیق تحقیقات مؤلف و سایر محققان، دادههایی از زبان‌های مورد استفاده در جوامع غیر WEIRD می‌آورد و آگاهی ما از تأثیر شناختی واژگان را گسترش می‌دهد؛ ازجمله تأثیری که بر نحوۀ پردازش ما از مفاهیم زمان، مکان، رنگ و نسبت خویشاوندی دارند. برای نمونه در زبان بومی کاریتیانا، رایج در شمال غربی برزیل، ضمایر و عبارات مورد استفاده نه بر اساس جنسیت طرف مقابل، بلکه با توجه به جنسیت گوینده انتخاب می‌شوند. به‌این‌ترتیب بر خلاف زبان انگلیسی، تناسب و تعامل دوسویۀ خاصی در زبان کاریتیانا رواج دارد.
نویسنده
لوسی سوئیدبرگ ویراستار انتشارات کسب‌وکار هاروارد با تخصص در حوزۀ آموزش است.
نظرات شما