اقیانوس‌های آبیِ خارج از جو سیاره
ارزیابی فرصت‌های اقتصادی ورای کرۀ زمین
بیست سال پیش، خبرنگاری جوان بودم و در سفری اکتشافی به رصدخانۀ بدلندز در داکوتای جنوبی رفتم. ران دایویگ، منجم تازه‌کار، این مرکز را برای شناسایی و ردیابی سیارک‌های کشنده، نظیر همان شهاب‌سنگ منقرض‌کنندۀ نسل دایناسورها ساخته بود. دایویگ خوشامد گفت و سپس طاق رصدخانه را رو به آسمان سرد شب گشود تا تلسکوپش خنک شود. می‌گفت تجهیزات نجومی نباید داغ شوند، زیرا در این صورت تصاویر شفافی نشان نمی‌دهند. رو به من گفت: «حتی علت چشمک زدن ستاره‌ها در تصاویر همین است. شاید وجه عاشقانۀ جذابی داشته باشند، اما برای علم نجوم خوب نیستند».
چرخاندن همان دسته به دایویگ کمک کرد تا آسمان را شفاف‌تر ببیند. اما همان‌طور که کتاب‌های جدید نشان می‌دهند، شیفتگان اکتشاف فضایی و اقتصاد شکل‌گرفته پیرامونش لزوماً نمی‌توانند از این عاشقانه‌های ستاره‌ای دست بکشند.
اشلی وانس، خبرنگار و بیوگرافی‌نویس ایلان ماسک، در کتاب «وقتی بهشت‌ها حراج شدند: رقابت نخاله‌ها و نابغه‌ها برای دسترسی به فضا»، بخش‌هایی از صنعت روبه‌رشد هوافضا را «توهم مشترک» می‌نامد. گروهی از شیفتگان فضا، میلیاردرهای هراسان از وقوع رویدادهای ویران‌کنندۀ جدید روی کرۀ زمین هستند؛ ترس از اینکه برخورد شهاب‌سنگ، جنگ هسته‌ای یا بیماری و بحران‌های زیست‌محیطی، حیات روی سیاره را مختل کند. به همین دلیل رویای زندگی روی سایر سیاره‌ها را می‌پرورند و کارشان را با گردشگری فضایی شروع کرده‌اند. کمپانی جف بزوس، بلو آریجین، مشتریان را 100 کیلومتر بالاتر از سطح زمین می‌فرستد. اسپیس‌ایکسِ ماسک، سفرهای رفت‌وبرگشتی به کرۀ ماه را تبلیغ می‌کند. تحولات اساسی موجب کاهش چشمگیر در هزینه‌های سفر به فضا شده و ماجراجویی‌های تجاری در این حوزه را ممکن کرده است. وانس نیز روی همین موضوع دست می‌گذارد: استارتاپ‌هایی که با استفاده از سرمایۀ خطرپذیر و ساخت موشک، سفر به فضا را ممکن می‌کنند.
“وقتی بهشت‌ها حراج شدند“، اشلی وانس، اکو، 2023
این کتاب شرحی از خودشیفتگی، ایدئال‌گرایی و طمع در غرب ارائه می‌دهد، جایی که محدودیت‌های اقتصادی و فیزیکی، رویاهای بلند پروازانه را کنترل می‌کند. مدیرعامل‌ها، سرمایه‌گذاران، مهندس‌ها و جوشکارها، همگی شیفتۀ رویاهایشان هستند، اما تلاش‌های آن‌ها اغلب به ابزارهای بی‌روح برای ردیابی کشتی‌ها، اندازه‌گیری رشد محصول یا دستگاه ارتباط از راه دور ختم می‌شود. بااین‌‌حال پروژه‌ها به‌طور تصاعدی افزایش می‌یابند. وانس می‌نویسد: «فضا به‌نوعی انسان را ترغیب می‌کند تا خودش را بخشی از این داستان بی‌انتها ببیند».
چاد اندرسون، سرمایه‌گذار خطرپذیر، در کتاب «اقتصاد فضایی: سرمایه‌گذاری روی بزرگ‌ترین فرصت کسب‌وکار عصر ما»، شیوه‌نامۀ عملی برای سرمایه‌گذاران، کارآفرین‌ها و سایر کارشناسانی ارائه می‌دهد که به دنبال تاثیرگذاری مثبت بر دنیا هستند. او با اشاره به ایجاد 30 هزار فرصت شغلی در 700 شرکت گوناگون می‌گوید: «به بالا نگاه کنید. اقتصاد فضایی اینجاست».
اندرسون با سابقۀ بیش از یک دهه سرمایه‌گذاری روی استارتاپ‌ها، تحولات در حوزۀ پرتاب موشک‌های تجاری را تجربه کرده و ظهور ماهواره‌های یک‌بارمصرف به‌بزرگیِ یخچال یا به‌کوچکیِ یک دسته ورق بازی را دیده است. او ساخت ماهواره‌های حرکت‌کننده در مدار پایینی زمین را عامل شکل‌گیری بازار نوظهور با امکان رشد نامحدود می‌داند. اندرسون عناوینی نظیر «مدیر ارشد مداری» را برای فصول کتابش انتخاب کرده و در آن‌ها ضمن تشریح اکوسیستم، توصیه‌هایی برای کارشناسان جویای آینده و شهرت ارائه می‌دهد. گاهی اوقات توصیه‌هایش واقع‌بینانه است: «ایدۀ اتاق‌های کنترل با صفحه‌نمایش‌های بزرگ و ردیفی از چراغ‌های چشمک‌زن را فراموش کنید. اغلب کارهای حقیقی در اقتصاد هوافضا، با لپ‌تاپ یا دور میزهای همایش صورت می‌گیرد.» گاهی اوقات هم داستان‌های الهام‌بخش می‌گوید: «در این صنعت هر کسی می‌تواند دستاوردهای خارق‌العاده برای کل بشریت خلق کند.» همچنین بنیان‌گذاران را به چالش می‌کشد: «اگر قرار نیست چالش‌های دشوار بپذیری یا حداقل در جهت تحقق آن‌ها حرکت نکنی، پس چرا ریسک کارآفرینی را قبول کرده‌ای؟»
“اقتصاد فضایی“، چاد اندرسون، وایلی، 2023
کارشناسان کنجکاو برای پیش‌بینی آیندۀ خود در صنعت هوافضا می‌توانند از منابع دیجیتال هم استفاده کنند. خبرنامه‌ها و بلاگ‌هایی نظیر «بار» و «پرونده مختومه»، فضانوردی تجاری را بررسی می‌کنند؛ از طرفی پادکست «تراواچ اسپیس» با اپیزودهایی دربارۀ دورکاوی، نرم‌افزار ماهواره‌های تجاری و زیرساخت‌های فناوری زمین‌مکانی، کسب‌وکار دیده‌بانی زمینی را پوشش می‌دهد. این منابع مفیدی برای هر جویندۀ نوآوری در بازار روبه‌رشد فناوری هستند، جایی که اقتصاد واحد به‌سرعت سقوط می‌کند.
بیست سال پیش، خبرنگاری جوان بودم و در سفری اکتشافی به رصدخانۀ بدلندز در داکوتای جنوبی رفتم. ران دایویگ، منجم تازه‌کار، این مرکز را برای شناسایی و ردیابی سیارک‌های کشنده، نظیر همان شهاب‌سنگ منقرض‌کنندۀ نسل دایناسورها ساخته بود. دایویگ خوشامد گفت و سپس طاق رصدخانه را رو به آسمان سرد شب گشود تا تلسکوپش خنک شود. می‌گفت تجهیزات نجومی نباید داغ شوند، زیرا در این صورت تصاویر شفافی نشان نمی‌دهند. رو به من گفت: «حتی علت چشمک زدن ستاره‌ها در تصاویر همین است. شاید وجه عاشقانۀ جذابی داشته باشند، اما برای علم نجوم خوب نیستند».
چرخاندن همان دسته به دایویگ کمک کرد تا آسمان را شفاف‌تر ببیند. اما همان‌طور که کتاب‌های جدید نشان می‌دهند، شیفتگان اکتشاف فضایی و اقتصاد شکل‌گرفته پیرامونش لزوماً نمی‌توانند از این عاشقانه‌های ستاره‌ای دست بکشند.
اشلی وانس، خبرنگار و بیوگرافی‌نویس ایلان ماسک، در کتاب «وقتی بهشت‌ها حراج شدند: رقابت نخاله‌ها و نابغه‌ها برای دسترسی به فضا»، بخش‌هایی از صنعت روبه‌رشد هوافضا را «توهم مشترک» می‌نامد. گروهی از شیفتگان فضا، میلیاردرهای هراسان از وقوع رویدادهای ویران‌کنندۀ جدید روی کرۀ زمین هستند؛ ترس از اینکه برخورد شهاب‌سنگ، جنگ هسته‌ای یا بیماری و بحران‌های زیست‌محیطی، حیات روی سیاره را مختل کند. به همین دلیل رویای زندگی روی سایر سیاره‌ها را می‌پرورند و کارشان را با گردشگری فضایی شروع کرده‌اند. کمپانی جف بزوس، بلو آریجین، مشتریان را 100 کیلومتر بالاتر از سطح زمین می‌فرستد. اسپیس‌ایکسِ ماسک، سفرهای رفت‌وبرگشتی به کرۀ ماه را تبلیغ می‌کند. تحولات اساسی موجب کاهش چشمگیر در هزینه‌های سفر به فضا شده و ماجراجویی‌های تجاری در این حوزه را ممکن کرده است. وانس نیز روی همین موضوع دست می‌گذارد: استارتاپ‌هایی که با استفاده از سرمایۀ خطرپذیر و ساخت موشک، سفر به فضا را ممکن می‌کنند.
“وقتی بهشت‌ها حراج شدند“، اشلی وانس، اکو، 2023این کتاب شرحی از خودشیفتگی، ایدئال‌گرایی و طمع در غرب ارائه می‌دهد، جایی که محدودیت‌های اقتصادی و فیزیکی، رویاهای بلند پروازانه را کنترل می‌کند. مدیرعامل‌ها، سرمایه‌گذاران، مهندس‌ها و جوشکارها، همگی شیفتۀ رویاهایشان هستند، اما تلاش‌های آن‌ها اغلب به ابزارهای بی‌روح برای ردیابی کشتی‌ها، اندازه‌گیری رشد محصول یا دستگاه ارتباط از راه دور ختم می‌شود. بااین‌‌حال پروژه‌ها به‌طور تصاعدی افزایش می‌یابند. وانس می‌نویسد: «فضا به‌نوعی انسان را ترغیب می‌کند تا خودش را بخشی از این داستان بی‌انتها ببیند».
چاد اندرسون، سرمایه‌گذار خطرپذیر، در کتاب «اقتصاد فضایی: سرمایه‌گذاری روی بزرگ‌ترین فرصت کسب‌وکار عصر ما»، شیوه‌نامۀ عملی برای سرمایه‌گذاران، کارآفرین‌ها و سایر کارشناسانی ارائه می‌دهد که به دنبال تاثیرگذاری مثبت بر دنیا هستند. او با اشاره به ایجاد 30 هزار فرصت شغلی در 700 شرکت گوناگون می‌گوید: «به بالا نگاه کنید. اقتصاد فضایی اینجاست».
اندرسون با سابقۀ بیش از یک دهه سرمایه‌گذاری روی استارتاپ‌ها، تحولات در حوزۀ پرتاب موشک‌های تجاری را تجربه کرده و ظهور ماهواره‌های یک‌بارمصرف به‌بزرگیِ یخچال یا به‌کوچکیِ یک دسته ورق بازی را دیده است. او ساخت ماهواره‌های حرکت‌کننده در مدار پایینی زمین را عامل شکل‌گیری بازار نوظهور با امکان رشد نامحدود می‌داند. اندرسون عناوینی نظیر «مدیر ارشد مداری» را برای فصول کتابش انتخاب کرده و در آن‌ها ضمن تشریح اکوسیستم، توصیه‌هایی برای کارشناسان جویای آینده و شهرت ارائه می‌دهد. گاهی اوقات توصیه‌هایش واقع‌بینانه است: «ایدۀ اتاق‌های کنترل با صفحه‌نمایش‌های بزرگ و ردیفی از چراغ‌های چشمک‌زن را فراموش کنید. اغلب کارهای حقیقی در اقتصاد هوافضا، با لپ‌تاپ یا دور میزهای همایش صورت می‌گیرد.» گاهی اوقات هم داستان‌های الهام‌بخش می‌گوید: «در این صنعت هر کسی می‌تواند دستاوردهای خارق‌العاده برای کل بشریت خلق کند.» همچنین بنیان‌گذاران را به چالش می‌کشد: «اگر قرار نیست چالش‌های دشوار بپذیری یا حداقل در جهت تحقق آن‌ها حرکت نکنی، پس چرا ریسک کارآفرینی را قبول کرده‌ای؟»
“اقتصاد فضایی“، چاد اندرسون، وایلی، 2023کارشناسان کنجکاو برای پیش‌بینی آیندۀ خود در صنعت هوافضا می‌توانند از منابع دیجیتال هم استفاده کنند. خبرنامه‌ها و بلاگ‌هایی نظیر «بار» و «پرونده مختومه»، فضانوردی تجاری را بررسی می‌کنند؛ از طرفی پادکست «تراواچ اسپیس» با اپیزودهایی دربارۀ دورکاوی، نرم‌افزار ماهواره‌های تجاری و زیرساخت‌های فناوری زمین‌مکانی، کسب‌وکار دیده‌بانی زمینی را پوشش می‌دهد. این منابع مفیدی برای هر جویندۀ نوآوری در بازار روبه‌رشد فناوری هستند، جایی که اقتصاد واحد به‌سرعت سقوط می‌کند.
نویسنده
نظرات شما