مدیرعامل از پای درآمده است؛ تدابیر پس از بحران چیست؟
کلاوس انگلهارت، رئیس هیئت‌مدیره‌ی شرکت نیروگاه‌های سبز در محوطهٔ پارکینگ باشگاه برلینرهوف روی گوشی‌اش خم شده بود و تلاش می‌کرد تا صفحه‌نمایش را از تابش خیره‌کننده‌ی نور محافظت کند. هنوز لباس ورزشی تنیس به تن داشت و در هوای خنک اوایل بهار کم‌کم داشت می‌لرزید. همین دیروز الکس راینهارت، مدیرعامل شرکت نیروگاه‌های سبز، پس از سکندری‌خوردن و برخورد سرش با میز، دفتر را ترک کرده بود و کلاوس با نگرانی منتظر دریافت خبری از او بود. چند لحظهٔ پیش پیامکی از همسر الکس به دستش رسیده بود: «کلاوس، جینا هستم. الکس دیروز بیهوش شد. به همین خاطر افتاد و آسیب دید. طی ۲۴ ساعت گذشته تحت آزمایش‌های مختلف بوده است. تشخیص پزشکان کم‌آبی بدن و خستگی شدید است. خوشحالیم که مشکل جدی‌تری نیست، اما نگران سلامت روحی الکس هستیم.پزشکان به او توصیه کرده‌اند که مدتی مرخصی استعلاجی بگیرد.»
1- بنا بر گزارش روزنامهٔ وال استریت ژورنال، سال گذشته بیش از ۱۹۰۰ مدیرعامل شرکت‌های ایالات متحده از سمتشان استعفا دادند و تعداد بی‌سابقهٔ ۱۹ تن نیز در دوران تصدیشان فوت کردند. بر اساس پژوهش مؤسسهٔ دیلویت ۸۲ درصد مدیران عامل در ایالات متحده، کانادا و اروپا دچار فرسودگی شده‌اند و از این تعداد، ۹۶ درصد اظهار داشته‌اند که سلامت روانشان رو به افول گذاشته است.
کلاوس تازه بازی تنیسش را تمام کرده بود. با عذرخواهی از بقیه، باشگاه را ترک کرده بود تا به جینا تلفن کند. جینا جواب نداد، بنابراین برایش پیامکی فرستاد: «خیالم راحت شد، ولی همچنان نگرانم. مرخصی‌اش چقدر طول می‌کشد؟» پس از چند ثانیه پاسخی دریافت کرد: «دست‌کم سه ماه. می‌خواهم او را به آسایشگاهی در سوئیس ببرم.»
کلاوس مات و مبهوت به گوشی‌اش زُل زده بود. شوکه شده بود، اما انگار چندان هم تعجب نکرده بود. خبری که جینا داده بود آنقدرها دور از انتظار نبود.
شرکت نیروگاه‌های سبز که در سال ۲۰۰۵ تأسیس شده بود، در زمینهٔ فناوری‌های پیشرفتهٔ خورشیدی و بادی فعالیت می‌کرد و خیلی زود به یکی از پیشگامان صنعت انرژی‌های تجدیدپذیر در اروپا تبدیل شد. این شرکت تا سال ۲۰۲۰ به‌سرعت توسعه یافته بود و مورد تحسین سرمایه‌گذاران و فعالان محیط زیست قرار گرفته بود. اما پس از آن با مشکلاتی مواجه شد: اختلالات شدید در زنجیرهٔ تأمین در دوران کرونا و پس از آن، قیمت‌های ثابت قراردادها که پیش از موج تورم تعیین شده بودند و عقب‌ماندگی‌های فنی قابل‌توجه ناشی از چرخه‌های توسعهٔ شتاب‌زده. این چالش‌ها باعث افزایش سرسام‌آور هزینه‌ها شده بود. اعتماد سرمایه‌گذاران از بین رفته بود، قیمت سهام سقوط کرده بود و شرکت در آستانهٔ ورشکستگی قرار داشت.
دولت آلمان با تشخیص نقش حیاتی این شرکت در زیرساخت انرژی اروپا و تعهدات زیست‌محیطی، پیش‌قدم شده بود تا با ارائهٔ یک بستهٔ کمک مالی قابل ملاحظه در ازای ۴۰ درصد از سهام شرکت به آن کمک کند.هدف از این اقدام، تثبیت وضعیت شرکت و تضمین ادامهٔ پروژه‌های ضروری بود. کلاوس و توماس مایر، وزیر اقتصاد و اقدامات اقلیمی، الکس را برای مدیریت این تحول بنیادین استخدام کرده بودند. او به‌تازگی موفق شده بود یک شرکت بزرگ مخابراتی را بازسازی کند. بستهٔ جبرانی سخاوتمندانهٔ جناب وزیر باعث شده بود که توجه شدید رسانه‌ها و افکار عمومی به او جلب شود.
2- چه مشکلات و پیچیدگی‌هایی ممکن است در اثر ملی‌سازی بخشی از سهام شرکت ایجاد شود؟
طی هشت ماه بعدی، الکس بدون اتلاف وقت، برنامه‌ای بلندپروازانه و چندجانبه را به اجرا گذاشت. در مدت کوتاهی اقدامات سختگیرانه‌ای برای کاهش هزینه‌ها انجام داد؛ از جمله تعدیل نیرو و مذاکرهٔ مجدد برای قراردادها. اگرچه این اقدامات به کاهش سریع هزینه‌ها انجامیدند، اما خشم کارکنان و تأمین‌کنندگان را نیز برانگیختند. از سوی دیگر طرح‌های بلندمدتی را با هدف تحریک رشد شرکت به اجرا گذاشت، مانند سرمایه‌گذاری در فناوری‌های نوین و ورود به بازارهای بکر. او برای اجرای این برنامه‌ها چندین نیروی خارج از سازمان را استخدام کرد، از جمله تعدادی مدیر ارشد سرشناس از کسب و کارهای پیشینش. این افراد فاقد تجربه در حوزهٔ انرژی‌های تجدیدپذیر بودند و این امر موجب ایجاد تنش با آن دسته از اعضای تیم شد که تعهد بیشتری به رسالت سازمانی داشتند.
طولی نکشید که به گوش کلاوس رسید که الکس روزی ۱۸ ساعت در دفتر کار می‌کند و خود و همکارانش را در آستانهٔ فروپاشی قرار داده است. رفتارش روزبه‌روز بی‌ثبات‌تر می‌شد: با همه تندخویی می‌کرد، دستورات را با فریاد اعلام می‌کرد و در یکی از جلسات، وقتی معاونانش گزارش دادند که اهداف محقق نشده‌اند، خشمگینانه جلسه را ترک کرد. کلاوس در این فکر بود که با الکس صحبت کند، اما تصمیم گرفت به او فرصت و آزادی عمل بدهد. شاید یک متخصص باجذبهٔ تحول‌آفرین با این روش به دیگران انگیزه می‌داد. اما اکنون واضح بود که فشار این چالش تأثیر مخربی بر مدیرعامل گذاشته بود.
3- سازمان بهداشت جهانی در سال ۲۰۱۹ فرسودگی شغلی را به‌عنوان نوعی بیماری جسمی به رسمیت شناخت. علائمش شامل احساس خستگی مفرط، نگرش منفی یا بدبینی نسبت به شغل و کاهش کارآیی حرفه‌ای هستند.
1- بنا بر گزارش روزنامهٔ وال استریت ژورنال، سال گذشته بیش از ۱۹۰۰ مدیرعامل شرکت‌های ایالات متحده از سمتشان استعفا دادند و تعداد بی‌سابقهٔ ۱۹ تن نیز در دوران تصدیشان فوت کردند. بر اساس پژوهش مؤسسهٔ دیلویت ۸۲ درصد مدیران عامل در ایالات متحده، کانادا و اروپا دچار فرسودگی شده‌اند و از این تعداد، ۹۶ درصد اظهار داشته‌اند که سلامت روانشان رو به افول گذاشته است.
کلاوس تازه بازی تنیسش را تمام کرده بود. با عذرخواهی از بقیه، باشگاه را ترک کرده بود تا به جینا تلفن کند. جینا جواب نداد، بنابراین برایش پیامکی فرستاد: «خیالم راحت شد، ولی همچنان نگرانم. مرخصی‌اش چقدر طول می‌کشد؟» پس از چند ثانیه پاسخی دریافت کرد: «دست‌کم سه ماه. می‌خواهم او را به آسایشگاهی در سوئیس ببرم.»
کلاوس مات و مبهوت به گوشی‌اش زُل زده بود. شوکه شده بود، اما انگار چندان هم تعجب نکرده بود. خبری که جینا داده بود آنقدرها دور از انتظار نبود.
در آستانهٔ فروپاشی
شرکت نیروگاه‌های سبز که در سال ۲۰۰۵ تأسیس شده بود، در زمینهٔ فناوری‌های پیشرفتهٔ خورشیدی و بادی فعالیت می‌کرد و خیلی زود به یکی از پیشگامان صنعت انرژی‌های تجدیدپذیر در اروپا تبدیل شد. این شرکت تا سال ۲۰۲۰ به‌سرعت توسعه یافته بود و مورد تحسین سرمایه‌گذاران و فعالان محیط زیست قرار گرفته بود. اما پس از آن با مشکلاتی مواجه شد: اختلالات شدید در زنجیرهٔ تأمین در دوران کرونا و پس از آن، قیمت‌های ثابت قراردادها که پیش از موج تورم تعیین شده بودند و عقب‌ماندگی‌های فنی قابل‌توجه ناشی از چرخه‌های توسعهٔ شتاب‌زده. این چالش‌ها باعث افزایش سرسام‌آور هزینه‌ها شده بود. اعتماد سرمایه‌گذاران از بین رفته بود، قیمت سهام سقوط کرده بود و شرکت در آستانهٔ ورشکستگی قرار داشت.
دولت آلمان با تشخیص نقش حیاتی این شرکت در زیرساخت انرژی اروپا و تعهدات زیست‌محیطی، پیش‌قدم شده بود تا با ارائهٔ یک بستهٔ کمک مالی قابل ملاحظه در ازای ۴۰ درصد از سهام شرکت به آن کمک کند.هدف از این اقدام، تثبیت وضعیت شرکت و تضمین ادامهٔ پروژه‌های ضروری بود. کلاوس و توماس مایر، وزیر اقتصاد و اقدامات اقلیمی، الکس را برای مدیریت این تحول بنیادین استخدام کرده بودند. او به‌تازگی موفق شده بود یک شرکت بزرگ مخابراتی را بازسازی کند. بستهٔ جبرانی سخاوتمندانهٔ جناب وزیر باعث شده بود که توجه شدید رسانه‌ها و افکار عمومی به او جلب شود.
2- چه مشکلات و پیچیدگی‌هایی ممکن است در اثر ملی‌سازی بخشی از سهام شرکت ایجاد شود؟
طی هشت ماه بعدی، الکس بدون اتلاف وقت، برنامه‌ای بلندپروازانه و چندجانبه را به اجرا گذاشت. در مدت کوتاهی اقدامات سختگیرانه‌ای برای کاهش هزینه‌ها انجام داد؛ از جمله تعدیل نیرو و مذاکرهٔ مجدد برای قراردادها. اگرچه این اقدامات به کاهش سریع هزینه‌ها انجامیدند، اما خشم کارکنان و تأمین‌کنندگان را نیز برانگیختند. از سوی دیگر طرح‌های بلندمدتی را با هدف تحریک رشد شرکت به اجرا گذاشت، مانند سرمایه‌گذاری در فناوری‌های نوین و ورود به بازارهای بکر. او برای اجرای این برنامه‌ها چندین نیروی خارج از سازمان را استخدام کرد، از جمله تعدادی مدیر ارشد سرشناس از کسب و کارهای پیشینش. این افراد فاقد تجربه در حوزهٔ انرژی‌های تجدیدپذیر بودند و این امر موجب ایجاد تنش با آن دسته از اعضای تیم شد که تعهد بیشتری به رسالت سازمانی داشتند.
طولی نکشید که به گوش کلاوس رسید که الکس روزی ۱۸ ساعت در دفتر کار می‌کند و خود و همکارانش را در آستانهٔ فروپاشی قرار داده است. رفتارش روزبه‌روز بی‌ثبات‌تر می‌شد: با همه تندخویی می‌کرد، دستورات را با فریاد اعلام می‌کرد و در یکی از جلسات، وقتی معاونانش گزارش دادند که اهداف محقق نشده‌اند، خشمگینانه جلسه را ترک کرد. کلاوس در این فکر بود که با الکس صحبت کند، اما تصمیم گرفت به او فرصت و آزادی عمل بدهد. شاید یک متخصص باجذبهٔ تحول‌آفرین با این روش به دیگران انگیزه می‌داد. اما اکنون واضح بود که فشار این چالش تأثیر مخربی بر مدیرعامل گذاشته بود.
3- سازمان بهداشت جهانی در سال ۲۰۱۹ فرسودگی شغلی را به‌عنوان نوعی بیماری جسمی به رسمیت شناخت. علائمش شامل احساس خستگی مفرط، نگرش منفی یا بدبینی نسبت به شغل و کاهش کارآیی حرفه‌ای هستند.
ما به برنامه‌ای بلندمدت نیاز داریم
نویسنده
ژان‌فرانسوا مانزونی به مدت هشت سال ریاست مؤسسهٔ آی‌ام‌دی را عهده‌دار بود و درحال‌حاضر در این مؤسسه در مقام استاد رشته‌های رهبری، توسعهٔ سازمانی و حاکمیت شرکتی به فعالیت مشغول است.
نظرات شما