وقفه‌های غیرمنتظره می‌توانند خلاقیت را افزایش دهند
استاد شوئایس‌فورت، از تحقیق خود دفاع کنید.
وقفه‌های غیرمنتظره می‌توانند خلاقیت را افزایش دهند.
شوئایس‌فورت: پس از بررسی سیستم آنلاینی که این شرکت کالاهای مصرفی برای جمع‌آوری ایده‌ها و پیشنهادهای کارکنان استفاده می‌کرد، به این نکته پی بردیم که کارکنان حاضر در سایت می‌توانند در هر زمانی پیشنهادهایشان را ثبت کنند. بعضی‌ها اصلاحات کوچکی نظیر جایگزینی ابزارهای کهنه و بعضی هم تغییرات بزرگی نظیر سیستمی جدید برای سفارش رنگ را پیشنهاد می‌دادند که سالانه 280 هزار پوند هزینه‌های شرکت را کاهش می‌داد. پس از آتش سوزی، حدود 8500 کارمند مشغول در بخشی از کارخانه که تعطیل شده بود، به مدت چهار روز در محل کار حاضر نشدند. اما طی سه هفته بعد از بازگشتشان به محل کار، ۵۸ درصد بیشتر از کارکنانی که تعطیل نشده بودند ایده‌های جدید ارائه می‌دادند. ایده‌های آنان کیفیت بیشتری نیز داشت: مدیران پس از بررسی پیشنهادهای پذیرفته‌شده چنین ارزیابی کردند که ایده‌های این کارکنان سه درصد بهتر از ایده‌های کارکنانی بود که تعطیل نشده بودند.
مجله: من پیش‌تر وقفۀ کاری را مخل خلاقیت می‌دانستم. به همین دلیل حین کار، گوشی همراهم را روی حالت بی‌صدا می‌‌گذارم.
به نظرم بستگی دارد که چقدر از توجهتان کماکان به وظیفۀ اصلی و چقدر به سایر چیزها معطوف باشد. ما غیر از آتش‌سوزی، وقفۀ غیرمنتظرۀ دیگری را هم بررسی کردیم که البته موجب تعطیلی و بیکاری کارکنان نشد: ورود سیلاب به داخل کارخانه. پس از این اتفاق کارکنان مجبور شدند خرابی‌های ناشی از آن را تعمیر کنند که باعث کاهش خلاقیت کارکنان شد، زیرا آن‌ها مجبور بودند روی وظیفۀ جدیدی تمرکز کنند. به همین ترتیب وقتی گوشی شما صدایی می‌دهد و می‌فهمید کسی پُستی در شبکه‌های اجتماعی گذاشته است، بلافاصله توجهتان به آن جلب شده و خلاقیتتان کاهش می‌یابد. پس احتمالاً بهتر است گوشی خود را روی حالت بی‌صدا نگه دارید، اما بلند شدن از پشت میز و پیاده‌‌روی گاه‌به‌گاه هم می‌تواند مفید باشد.
تعطیلات بلندمدت چطور؟
تعطیلات مزایای فراوانی دارد، اما بر اساس تحقیق ما تأثیری بر خلاقیت در محیط کار نمی‌گذارند، زیرا در دستۀ وقفه‌های غیرمنتظره قرار نمی‌گیرند. با ارزیابی سومین نمونه از وقفه‌ها در عملیات کارخانه، یعنی افزایش تعطیلات آخر هفته، باز هم تأثیری بر افزایش خلاقیت کارکنان بعد از بازگشت به محل کار نیافتیم. دلیلش را نقطۀ بهینۀ خلاقیت یا همان “نشتی توجه” (attention residue) می‌دانیم. یعنی وقتی که حتی بعد از اینکه به سراغ فعالیت دیگری رفتیم، ذهنمان کماکان حول چیزی می‌چرخد که برایمان مهم استوقتی پس از یک فعالیت مهم به کار دیگری مشغول می‌شویم، ذهنمان همچنان درگیر آن فعالیت مهم است. حتماً زیاد برایتان پیش آمده است که زیر دوش حمام یا حین هل دادن سبد خرید در فروشگاه، راه‌حلی به ذهنتان خطور کرده باشد. این بینش‌ها همگی حاصل فعالیت‌های پشت‌صحنۀ مغزتان هستند. اما در صورت رهایی کامل ذهن، نظیر تعطیلات یا آخر هفته‌ها، این نشتی توجه برایمان اتفاق نمی‌افتد و در نتیجه خبری از ایده‌های شگفت‌انگیز هم نخواهد بود.
پس به نظرتان مدیران شرکت‌ها باید هرازگاهی برق ساختمان را قطع کنند؟ آیا بهتر است گهگاهی مودم وای‌فای را قطع کنم؟
نه، اصلاً. ضرر قطعی برق به بهره‌وری سازمان بسیار بیشتر از مزایای خلاقیت حاصل از آن است؛ در واقع ضرر آن بسیار بیشتر است. اما باید بپذیریم که وقفه‌های کاریِ غیرمنتظره اجتناب‌ناپذیرند. گاهی زنجیره‌‌های تأمین آسیب می‌بینند و کارخانه‌ها چاره‌ای جز انتظار برای قطعات جایگزین ندارند. در برخی کشورهای اروپایی، گاهی برخی محله‌های شهری از جمله ساختمان‌های اداری به مدت چند روز تخلیه می‌شوند تا یک بمب قدیمی کشف‌شده در آن محله خنثی شود. احتمال گرفتگی و خرابی خطوط مونتاژ هم وجود دارد. در نتیجه مدیران باید آمادۀ بهرهبرداری از این اتفاقات باشند.
توصیه‌ای دربارۀ نحوۀ بهرهبرداری از این موقعیت‌ها دارید؟
نویسنده
ایبن هارل ویراستار ارشد مجله‌ی کسب‌وکار هاروارد است.
نظرات شما