اینها ازجمله پرسشهایی هستند که دوریس کیرنز گودوین در کتاب جدید خود «رهبری در دوران آشفتگی» مطرح کرده است که به بررسی سبکهای گوناگون رهبری میپردازد: تحولساز، مدیریت بحران، احیاگر و رویاپرداز. او دورهی گسترش نقش رهبری در دوران ریاست جمهوری آبراهام لینکلن، تئودور روزولت، فرانکلین روزولت و لیندون جانسون را بررسی کرده و شواهد تاریخی را ارائه میکند که مهارتها و نقاط قوت این چهار مرد توانا برای رهبری ایالات متحده در دوران انقلابهای بزرگ را نشان میدهند.
مقالهی پیش رو، چکیدهای از مطالعهی موردی او روی تصمیم اساسی لینکلن در زمینهی انتشار و هدایت «اعلامیهی آزادسازی بردگان» است. هدفی که به پشتیبانی کابینه، ارتش و در نهایت مردم آمریکا نیاز داشت. گودوین اشاره میکند که بهندرت رهبریِ بهتر از لینکلن در زمینهی مقابله با چالشهای تاریخی داشتهایم. کشمکش از تولد همراه او بوده و انعطافپذیری نقطهی قوت اصلیاش است. لینکلن که هوش احساسی قدرتمندی داشت، هم دلرحم و هم بیرحم، هم مطمئن و هم فروتن، هم صبور و هم پیگیر بود. میتوانست نقش واسط میان جناحها را ایفا کرده و روحیهی بالای مردمانش را حفظ کند. او توانایی خارقالعادهای برای شنیدن خواستههای متفاوت مردم و انعکاس آنها در قالب ایمانی رسوخناپذیر به آیندهای واحد داشت.
در 22 جولای 1862، رئیسجمهور آبراهام لینکلن نشست ویژهای با کابینهاش برگزار کرد تا پیشنویس اولیهی «اعلامیهی آزادسازی بردگان» را افشا کند. گیدیون ولس که دبیر نیروی دریایی بود، به خاطر میآورد که در ابتدای جلسه، لینکلن از اختلافنظر کابینه دربارهی موضوع بردگی تقدیر و تشکر کرد و گفت که افراد میتوانند آزادانه نظر خود دربارهی آن متن محرمانه را بیان کنند. درهرحال او «امیدوار بود که افراد متوجه شوند چنین پرسشی در ذهن خودش شکل گرفته» و اینکه «مسئولیت این اقدام با خودش است.» زمان اقدام جسورانه فرا رسیده بود.

قطعا موقعیت وخیم جنگ و عقیدهی قدیمی لینکلن مبنی بر «بنیان ناعادلانه و سیاستهای نادرست بردهداری» از شاخصهای حیاتی در این تصمیم بودند. او بعدها گفت که همواره باور داشت «اگر بردهداری اشتباه نیست، پس اصلا مفهومی تحت عنوان اشتباه معنا ندارد.» اما در زیرلایهی تمام این مسائل، نیروی ثابت و استواری تحت عنوان هوش احساسی او قرار داشت: همدردی، شوخطبعی، ثبات، خودآگاهی، انجام کارها در زمان مناسب آن و سخاوت روح. این ویژگیها توانستند ملت چندپارچهای را متحد و در نهایت متحول کنند و توانستند درسهای قدرتمندی برای رهبری تمامی سطوح فراهم نمایند.
وقتی سیاستهای معیوب به تغییر جهت نیاز دارند، این موضوع را اذعان کنید
در هفتهی آخر ژوئن 1862، ژنرال جرج مککلان از ارتش پوتومک، شکست حقارتآمیز را در اولین حملهی بزرگ خود تجربه کرد. نیروهای ژنرال رابرت لی، در زنجیرهای از نبردهای خونبار، پیشروی مککلان تا شبهجزیرهی ویرجینیا به سمت پایتخت جنوب در ریچموند را دفع کردند، ارتش اتحادیه را به عقبنشینی واداشتند، مقامات ردهبالای آن را کشتند و نزدیک به 16 هزار نفر زخمی، اسیر یا مجروح به جا گذاشتند. روحیهی شمالیها به کمترین حد ممکن رسیده بود؛ حتی کمتر از زمانی که واقعهی بول ران به پایان رسیده بود. لینکلن آن تابستان را به خاطر میآورد «مسائل از بد به بدتر تغییر پیدا کرده بودند، تا اینکه بالاخره احساس کردم به آخر خط برنامههای عملیاتی مدنظرمان رسیدهایم؛ اینکه دیگر آخرین کارتمان را بازی کردهایم و باید تاکتیکهایمان را تغییر بدهیم».
چنین اوضاعی تا 22 جولای ادامه داشت، همان روزی که رئیسجمهور کابینه را کنار هم جمع کرد تا اعلامیهاش را بخواند. او تکتک قوانین کنگرهایِ مربوط به مصادرهی اموال شورشیان را برشمرد، توصیهی خود مبنی بر اعطای حق آزادسازی برده به صاحبان آنها را تکرار کرد و هدفش مبنی بر حفظ اتحادیه را مجددا مورد تاکید قرار داد. و سپس جملهای خواند که مسیر تاریخ را تغییر داد:
«بهعنوان اقدام نظامی لازم و مناسب در راستای این هدف (حفظ اتحادیه)، بهعنوان فرماندهی کل ارتش و نیروی دریایی ایالات متحده، دستور میدهم و اعلام میکنم که از روز 1 ژانویهی سال 1863، تمامی اشخاصی که در هر ناحیهای بهعنوان برده نگه داشته میشوند، براساس مجوز قانونی ایالات متحده دیگر نباید بهعنوان برده شناخته و نگه داشته شوند و بدین ترتیب تا ابد آزاد خواهند بود.»
تأثیر این اعلامیه حیرتانگیز بود. رئیسجمهور برای اولین بار، اتحادیه و لغو بردهداری را تحت لوای پیمان اخلاقی تحولساز درآورد. حدود 3.5 میلیون سیاهپوست در جنوب، جایی که چندین نسل بهصورت برده زندگی کرده بودند، قول آزادی گرفتند. 73 واژهی جملهی فوق، قانون تصرف املاک و بردهداری که به مدت تقریبا سهچهارم قرن بر سیاستهای مجلس و سنا حکمرانی میکردند را از ریشه کندند. اما با تعویق ششماههی تاریخ اعلامیه، لینکلن حداقل شانس دیگری به نواحی شورشگر داد تا به جنگ پایان بدهند و پیش از محرومیت دائم از بردههایشان، به اتحادیه بازگردند.

نظرات شما