ازآنجاییکه هوش مصنوعی توانایی بسیار خوبی در تقلید از سبک نگارش انسانها دارد، جای تعجب ندارد که مدیرعاملها از آن برای پیشنویس پیامهای شخصی خودشان استفاده میکنند. بر اساس تحقیق دانشکدۀ کسبوکار هاروارد در سال 2018، 24 درصد از روز هر مدیر اجرایی عادی، صرف ارتباطات الکترونیک میشود. اما چه میشود اگر مدیرعامل از هوش مصنوعی مولد برای نوشتن پیامهای کاری خودش استفاده کند؟
سال گذشته گروهی از محققان همین موضوع را در زاپیر، شرکت نرمافزاری آمریکایی با بیش از 700 کارمند، بررسی کردند. پریتویراج چودهوری، استاد دانشکدۀ کسبوکار هاروارد، بههمراه همکارانش بارت وانِست (کالج دانشگاهی لندن)، ژی کانگ (وَندِربیلت) و امیرحسین زهرهوند (دانشگاه لیدِن)، توانایی کارکنان زاپیر برای تشخیص پیامهای هوش مصنوعی از نوشتههای شخصی مدیرعاملشان وِید فاستر را بررسی کردند. چودهوری و همکارانش از مدل زبانی بزرگِ توسعهیافته توسط کارکنان شرکت استفاده کردند و ربات گفتگوی ویژهای را با پیامهای اسلک، ایمیلها، بیانیههای عمومی و سایر مکاتبات فاستر تعلیم دادند. این ربات گفتگو که محققان آن را «وِید بات» نامیدند، بهگونهای طراحی شده بود تا شبیه فاستر بنویسد.
شفافسازی لازمۀ جلب اعتماد و کاهش ضدیت مردم با هوش مصنوعی مولد است.
چودهوری میگوید: «هماکنون نیز هوش مصنوعی و اتوماسیون، تأثیر بسیار زیادی بر نحوه و محل اجرای وظایف کاریمان میگذارد. اما وقتی به نسل بعدی از هوش مصنوعی مولد میاندیشیم، یکی از موارد محتمل، تکامل باتهای شخصی و تواناییشان در برقراری ارتباط، شرکت در جلسات، شنیدن و مکالمه از طرف ما است. میخواستیم بدانیم در حال حاضر چه میزان از این توانایی محقق میشود».
محققان از طریق جمعسپاری و با کمک گرفتن از 105 کارمند شرکت، پرسشهایی را برای فاستر طراحی کردند. مدیرعامل و وید بات جداگانه به این پرسشها جواب دادند و سپس از کارکنان خواسته شد تا منبع هر کدام از این پاسخها را شناسایی کنند. آنها در 59 درصد از موارد، بهدرستی پاسخهای ساختۀ هوش مصنوعی را تشخیص دادند.
نتیجۀ غافلگیرکنندۀ دیگری هم به دست آمد. از کارکنان دربارۀ مفید بودنِ این پاسخها پرسیدند. وقتی اعتقاد داشتند پاسخی توسط هوش مصنوعی نوشته شده، تأثیرگذاری آن را کمتر میدانستند؛ حتی اگر در واقع فاستر آن را نوشته بود.
سپس تحقیق دومی انجام دادند تا ببینند اگر ارزیابها هیچ آشنایی با نویسنده نداشته باشند، آیا کماکان همین نتایج تکرار میشود. 218 نفر از شهروندان ایالات متحده را دعوت کردند و پاسخهایی را پیش روی آنها گذاشتند که بهزعم شرکتکنندگان، توسط مدیرعاملها حین گزارش مالی شرکتهایشان ارائه شده بود. اگرچه برخی از این پاسخها واقعاً در گزارشهای مالی آمده بودند، اما برخی را هم ابزار هوش مصنوعی و بهتقلید از مدیرعاملها نوشته بود. بر اساس نتایج بررسی، وقتی شرکتکنندگان گمان میکردند پاسخی توسط هوش مصنوعی ساخته شده، سودمندی آن را کمتر میدانستند، حتی اگر یک انسان واقعی آن را نوشته بود. بالعکس وقتی گمان میکردند مدیرعامل آن پاسخ را نوشته، تأثیرگذاری آن را بیشتر میدانستند، حتی اگر ساختۀ هوش مصنوعی بود.
به بیان ساده، وقتی مردم باور داشته باشند پیامی نه ساختۀ هوش مصنوعی بلکه از طرف انسان صادر شده است، اعتماد بیشتری به آن دارند و ارزشش را بیشتر میدانند. بنابراین اگرچه هوش مصنوعی میتواند اطلاعات مفیدی ارائه دهد، اما برداشت ذهنی مردم هم نقش بزرگی در پذیرفتن این دادهها دارد.
درهرحال اکثر رهبران بهنحوی از هوش مصنوعی مولد استفاده میکنند. بر اساس نظرسنجی دیلویت در سال 2024، پنجاه درصد از مدیرعاملهای آمریکا میگویند شرکتهایشان هماکنون نیز تولید محتوا را به ماشینها سپردهاند. 75 درصد نیز از بهکارگیری هوش مصنوعی برای کاربردهای شخصی گفتهاند. اگر شما هم همین قصد را دارید، چودهوری این سه توصیه را دارد:
1- شفاف باشید.

نظرات شما